Afşin’de Hurman Çayı kıyısında bulunan Süt Pişiren Kalesi, Roma ve Bizans dönemlerine uzanan geçmişiyle dikkat çekiyor. İpek Yolu’nun geçtiği stratejik boğaz üzerinde inşa edilen kale, bölgenin tarihî mirasını günümüze taşıyor. Kahramanmaraş’ın Afşin ilçesine bağlı Dokuztay Mahallesi’nde bulunan Süt Pişiren Kalesi, tarihî konumu ve hakkında anlatılan hikâyelerle dikkat çekiyor. Hurman Çayı’nın kenarında, İpek Yolu’nun geçtiği boğaz üzerinde yer alan kale, geçmişte bölgenin önemli ulaşım güzergâhlarından biri üzerinde bulunuyordu. Hurman (Marabuz) Kalesi’ne yaklaşık 10 kilometre uzaklıkta bulunan Süt Pişiren Kalesi’nin, Hurman Kalesi ile bağlantılı olduğu belirtiliyor. İki kale arasında tarihî kanalların bulunduğu da ifade ediliyor. Kalenin adı süt hikâyesinden geliyor. Dokuztay Mahallesi sakinlerinden edinilen bilgilere göre, yaylalarda yetiştirilen hayvanlardan sağılan sütler Süt Pişiren Kalesi’nde toplanarak pişiriliyor, ardından Hurman Kalesi’nde bulunan askerlere ulaştırılıyordu. Sütün askerlere gönderilmesiyle ilişkilendirilen bu anlatımın, kalenin adının ortaya çıkmasına kaynaklık ettiği belirtiliyor. Yörede kuşaktan kuşağa aktarılan bu hikâye, kalenin geçmişteki işlevine ilişkin dikkat çekici bilgiler arasında yer alıyor. Ancak anlatının tarihî belgelerle doğrulanması, kalenin kullanım amacı ve iki yapı arasındaki bağlantıların aydınlatılması açısından önem taşıyor. “Hurman Çayı ile Afşin’in tarihi birlikte” Araştırmacı-Yazar Mehmet Gören, Süt Pişiren Kalesi ve Hurman Kalesi’nin Afşin’in tarihî geçmişi açısından önemli yapılar olduğunu belirtti. Gören, “Hurman Kalesi ve Süt Pişiren Kalesi, tarihte önemli bir yol kavşağında bulunuyor. Bu kaleler, Afşin’in geçmişine ışık tutan tarihî değerlerimiz arasında yer alıyor. Süt Pişiren Kalesi, Hurman (Marabuz) Kalesi ve Yassı Höyük’ün Hurman Çayı çevresinde bulunması, bölgenin tarihî zenginliğini ortaya koyuyor. Hurman Çayı ile Afşin’in tarihi birbirinden ayrı düşünülemez.” dedi. Afşin’in tarihî ve kültürel zenginliğini yansıtan Süt Pişiren Kalesi, geçmişten günümüze ulaşan önemli yapılar arasında gösteriliyor. Kalenin ve Hurman Çayı çevresindeki diğer tarihî alanların korunması, tanıtılması ve bilimsel araştırmalarla incelenmesi, bölgenin tarihinin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayacak. Yerel tarih açısından önem taşıyan bu yapıların gelecek kuşaklara aktarılması için tarihî mirasın korunması ve bölgenin kültürel değerlerinin daha geniş kitlelere tanıtılması bekleniyor.
